Η Βροχή των Περσείδων

Βροχή Περσείδων – Πως Παρατηρούμε τα Πεφταστέρια;

Η Βροχή των Περσείδων είναι εδώ, ξεκινά κάθε χρόνο στα τέλη Ιουλίου και κορυφώνεται το βράδυ της 12ης Αυγούστου προς τα ξημερώματα της 13ης Αυγούστου.

Τα Πεφταστέρια, φυσικά, δεν είναι καθόλου αστέρια. Είναι μικροσκοπικά σωματίδια σκόνης από το διάστημα, που καθώς εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης με τρομαχτικές ταχύτητες μεταξύ 10 και 70 km/s, διεγείρουν-ιονίζουν τα μόρια της ατμόσφαιρας κάνοντάς τα να ακτινοβολούν. Δηλαδή η φωτεινή γραμμή που βλέπουμε στον ουρανό δεν είναι το ίδιο το μικροσκοπικό σωματίδιο που αναφλέγεται, αλλά μία ιονισμένη σφαίρα διαμέτρου 2 με 3 μέτρων που δημιουργεί στο διάβα του, 100 km ψηλά στην ατμόσφαιρα.

Η Γη βομβαρδίζεται συνεχώς από μετέωρα. Περί τους 50 τόνους ύλης πέφτουν κάθε ημέρα στη Γη. Ότι μικρό σώμα κινείται στο διάστημα ονομάζεται μετεωροειδής. Αν εισέλθει στην ατμόσφαιρα ονομάζεται μετέωρο. Αν έχει αρκετά μεγάλο μέγεθος ώστε ένα κομμάτι του επιβιώσει και φθάσει στο έδαφος, τότε έχουμε έναν μετεωρίτη.

Μερικές φορές, καθώς η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο περνάει μέσα από τα απομεινάρια της ουράς κάποιου κομήτη, οπότε ο αριθμός των μετέωρων μεγαλώνει και έχουμε μία βροχή διαττόντων. Δηλαδή στην πραγματικότητα δεν πέφτουν οι μετεωροειδείς πάνω στη Γη, μα η Γη πάνω τους, καθώς κινείται με 30 km/s στην τροχιά της.

Αποτέλεσμα εικόνας για Η Βροχή των Περσείδων

Η Βροχή των Περσείδων προκαλείται από τα απομεινάρια της ουράς του κομήτη Swift-Tuttle. Ονομάζονται Περσείδες επειδή τα μετέωρα φαίνεται να εισέρχονται στον ουρανό από ένα σημείο στον αστερισμό του Περσέα.

Το να παρατηρήσετε μία βροχή διαττόντων είναι εύκολο, το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να βγείτε έξω, να κοιτάξετε ψηλά και να είστε υπομονετικοί.

Αλλά υπάρχουν μερικά πράγματα που είναι καλό να γνωρίζετε. Αν έχετε καθαρό, ανοιχτό ουρανό και ακολουθήστε τις παρακάτω οδηγίες, θα έχετε ένα αστρονομικό γεγονός να θυμάστε!

Πότε είναι η καλύτερη ημέρα;

Η βροχή των Περσείδων ξεκινά από τα τέλη Ιουλίου και διαρκεί μέχρι τα τέλη Αυγούστου, μα κορυφώνεται τις ημέρες 11 με 13 Αυγούστου. Η καλύτερη βραδιά είναι της 12ης Αυγούστου προς τα ξημερώματα της 13ης. Μα και μία ημέρα πριν ή μετά θα δούμε αρκετά μετέωρα.

Πότε είναι η καλύτερη ώρα;

Μετά τα μεσάνυχτα, όσο αργότερα τόσο καλύτερα. Μετά τα μεσάνυχτα από το μέρος που στεκόμαστε αρχίζουμε να βλέπουμε προς την κατεύθυνση της πορείας της Γης γύρω από τον Ήλιο και έτσι θα δούμε περισσότερα μετέωρα. Με τον ίδιο τρόπο που βλέπουμε περισσότερες σταγόνες στο μπροστινό παρμπρίζ του αυτοκινήτου όταν οδηγούμε στη βροχή.

Αποτέλεσμα εικόνας για Η Βροχή των Περσείδων

Πόσα μετέωρα θα δω, και πόσο συχνά;

Στη Βροχή των Περσείδων εμφανίζονται περί τα 60 με 100 μετέωρα την ώρα, μα συνήθως βλέπουμε λιγότερα καθώς δεν παρατηρούμε από κάποιο ιδιαίτερα σκοτεινό μέρος. Τα πεφταστέρια εμφανίζονται τυχαία, οπότε μπορεί να μη δείτε κανένα για μερικά λεπτά και μετά να δείτε τρία στη σειρά. Όσο περισσότερο περιμένετε, τόσα περισσότερα θα δείτε. Αρκετοί έχουν την εσφαλμένη αντίληψη ότι σε μια βροχή διαττόντων πεφταστέρια πέφτουν παντού στον ουρανό σαν πυροτεχνήματα. Αυτό δεν συμβαίνει, συνήθως βλέπουμε ένα ανά μερικά λεπτά, μα ακόμη και έτσι είναι μία μοναδική εμπειρία!

Τις βραδιές που έχουμε τη Σελήνη να φωτίζει τον ουρανό, όπως φέτος, επειδή βλέπουμε μόνο τα φωτεινότερα μετέωρα, η συχνότητα πέφτει σε 10 με 20 μετέωρα την ώρα.

Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει είναι η προσαρμογή των ματιών μας στο σκοτάδι. Χρειάζονται πάνω από 20 λεπτά για να διασταλεί η κόρη των ματιών, ώστε να βλέπουμε στο σκοτάδι. Οπότε μην απογοητευτείτε αν δεν δείτε μετέωρα αμέσως. Προσοχή όμως, το άσπρο φως θα χαλάσει αμέσως τη φωτοευαισθησία των ματιών σας, ακόμη και μια στιγμιαία ματιά στο κινητό μας για παράδειγμα, οπότε αν χρειασθείτε φως χρησιμοποιήστε ένα φακό με κόκκινο φίλτρο ή τοποθετήστε μπροστά ένα κόκκινο σελοφάν.

Ανοιχτός ουρανός, χωρίς εμπόδια.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Τα μετέωρα εμφανίζονται σε τυχαίες θέσεις σε όλο τον ουρανό από ορίζοντα σε ορίζοντα. Δεν είναι απαραίτητο να κοιτάτε προς τον Περσέα, μα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Όσο μεγαλύτερο κομμάτι του ουρανού βλέπετε, τόσα περισσότερα μετέωρα θα παρατηρήσετε. Προσπαθείτε να αποφύγετε εμπόδια όπως σπίτια, δέντρα κλπ.

Σκοτεινός ουρανός

Μερικά μετέωρα μπορεί να είναι πολύ φωτεινά, μα τα περισσότερα δεν είναι φωτεινότερα από ένα μέσο αστέρι. Οπότε ένα σκοτεινό μέρος βοηθάει. Και η αυλή του σπιτιού σας μπορεί να είναι μια χαρά, αρκεί να κλείσετε όλα τα φώτα και να καθίσετε κάπου που να σας κόβει τα φώτα του δρόμου.

Πολυθρόνα παραλίας

Θα πρέπει να μπορείτε να δείτε μεγάλο κομμάτι του ουρανού για αρκετά λεπτά ή ώρες, οπότε είναι σημαντικό να είστε άνετα. Μία σεζλόνγκ είναι πολύ χρήσιμη. Μπορείτε ακόμη να ξαπλώσετε στο έδαφος πάνω σε ένα υπόστρωμα ή μια κουβέρτα, αν και το βράδυ στο έδαφος πολλές φορές έχει υγρασία.

Κουβέρτες
Το βράδυ ακόμη και τον Αύγουστο, ειδικά αν είστε ψηλά σε κάποιο χωριό, μπορεί να κάνει κρύο, οπότε είναι πολύ χρήσιμο να έχετε μια ελαφριά φλις κουβερτούλα ή μία ελαφριά ζακέτα αν είστε στην παραλία.

Κιάλια ή τηλεσκόπιο
Το τηλεσκόπιο δεν είναι καλή ιδέα. Στο προσοφθάλμιο φαίνεται μία πολύ μικρή περιοχή του ουρανού, οπότε όταν εμφανισθεί ένα καλό μετέωρο, εσείς θα το χάσετε ακούγοντας μόνο τα επιφωνήματα γύρω σας.

Τα κιάλια είναι καλύτερα, καθώς μπορείτε να χαζεύετε περιστασιακά στον ουρανό μα και να γυρίσετε να κοιτάξετε, χωρίς αυτά, γρήγορα αν εμφανισθεί ένα φωτεινό μετέωρο.

Χάρτης του Ουρανού

Μια και είστε έξω, είναι ευκαιρία να εξοικειωθείτε με τον έναστρο ουρανό αναγνωρίζοντας μερικούς αστερισμούς. Μπορείτε να τυπώσετε από πριν έναν ουράνιο χάρτη για το μέρος που βρίσκεστε, χρησιμοποιώντας το ελεύθερο πρόγραμμα ανοιχτού κώδικα Stellarium

Φίλοι, οικογένεια, γείτονες

Αν βρίσκεστε με παρέα σας βοηθάει να μείνετε ξύπνιοι μα και να περνάει ευχάριστα η ώρα. Τα επιφωνήματα στην εμφάνιση ενός έντονου μετέωρου ή μιας βολίδας ενισχύουν τη χαρά και την απόλαυση της παρατήρησης.

Αποτέλεσμα εικόνας για Η Βροχή των Περσείδων

Κατανόηση, συνειδητοποίηση του τι βλέπετε

Οι κομήτες περιφέρονται για δισεκατομμύρια χρόνια γύρω από τον Ήλιο και εσείς βλέπετε μικροσκοπικά κομματάκια τους, όχι μεγαλύτερα από ένα κόκκο άμμου, να εισέρχονται εκατοντάδες χιλιόμετρα ψηλά στην ατμόσφαιρα, με ταχύτητες πάνω από 40 km/s. Πόσο τέλειο είναι αυτό! Έχει περισσότερο πλάκα όταν γνωρίζουμε κάτι για ένα φαινόμενο, ώστε να συνειδητοποιούμε τι είναι αυτό που παρατηρούμε. Αυτός είναι άλλωστε και ο σκοπός της επιστήμης, να κατανοούμε τη φύση γύρω μας.

Καλή θέαση!

Image credit: Cody Limber Photography

Πηγή: https://planetariumotg.gr/comments/articles/95-perseids.html

Author: Φωτακίδης Χρήστος

Physics Teacher-Blogger

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s